Chủ đầu tư không thể một mình gánh mọi trách nhiệm PCCC

1. Đề xuất đang được bàn tới: bỏ kiểm tra nghiệm thu, chủ đầu tư tự chịu trách nhiệm

Theo bài viết, một trong các đề xuất sửa đổi quy định hiện hành là bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC do cơ quan quản lý chuyên ngành thực hiện. Khi đó, chủ đầu tư sẽ tự chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về việc công trình của mình đáp ứng yêu cầu PCCC, thay vì chờ cơ quan chức năng xác nhận từng bước như trước đây. Đây là tinh thần chung của xu hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm mà VIETSAFE E&C đã đề cập trong bài viết về thủ tục PCCC theo Luật 55/2024 và NĐ 105/2025.

2. Lập luận của nhà đầu tư: trách nhiệm cần đi kèm năng lực

Tác giả bài viết — tự nhận là một nhà đầu tư — đồng ý rằng chịu trách nhiệm trước pháp luật về hoạt động sản xuất, kinh doanh của mình là điều đương nhiên. Tuy nhiên, bài viết cho rằng điều quan trọng không kém là phải có một môi trường pháp lý minh bạch, thuận lợi để nhà đầu tư yên tâm bỏ vốn.

Theo bài viết, phần lớn nhà đầu tư chỉ có vốn, kinh nghiệm hoặc tri thức nền tảng để ra quyết định kinh doanh — việc chấp nhận rủi ro về vốn đã là trách nhiệm lớn nhất của họ. Trong khi đó, PCCC là một lĩnh vực mang tính chuyên môn sâu, đòi hỏi kiến thức kỹ thuật và tiêu chuẩn riêng mà nhiều chủ đầu tư không đủ năng lực để tự đánh giá toàn bộ các yêu cầu phức tạp.

Từ đó, bài viết đề xuất cần bổ sung cơ chế pháp lý để các công ty tư vấn, thiết kế, thi công và kiểm định PCCC chịu trách nhiệm nghề nghiệp rõ ràng đối với phần việc mình thực hiện. Khi chủ đầu tư đã thuê đơn vị chuyên ngành đủ điều kiện hành nghề và thực hiện đúng quy định về ủy quyền, ủy nhiệm, thì trách nhiệm pháp lý nên được phân bổ tương ứng với phần việc của từng bên — chứ không dồn toàn bộ về một phía.

3. Góc nhìn từ VIETSAFE E&C

Mô hình "chủ đầu tư tự chịu trách nhiệm trước pháp luật, đồng thời mỗi đơn vị chuyên ngành chịu trách nhiệm nghề nghiệp với phần việc của mình" phù hợp với hướng hậu kiểm mà Luật PCCC 55/2024 đã đặt ra. Trên thực tế, đây cũng là cách một đơn vị tư vấn PCCC độc lập vẫn đang vận hành: chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật đủ chặt chẽ — tính toán, thuyết minh, luận chứng theo QCVN và tiêu chuẩn quốc tế — để khi cơ quan chức năng, bảo hiểm hay tòa án xem xét, hồ sơ đó có thể "tự nói" cho công trình.

Nếu đề xuất bỏ kiểm tra nghiệm thu được thông qua, vai trò của đơn vị tư vấn thiết kế PCCC có thể sẽ tăng lên chứ không giảm đi: chủ đầu tư càng cần một đối tác kỹ thuật đáng tin cậy để đảm bảo hồ sơ tự chứng nhận đủ vững trước khi đưa công trình vào vận hành, vì rủi ro hậu kiểm — nếu xảy ra sự cố — sẽ rơi trực tiếp lên chủ đầu tư.