Từ ngày 1/7/2025, Luật PCCC 55/2024 chính thức có hiệu lực, chuyển cơ chế từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Chủ đầu tư, nhà thầu xây dựng và chủ cơ sở tự chịu trách nhiệm về sự tuân thủ PCCC — không cần nộp hồ sơ và chờ phê duyệt trước. Cơ quan PCCC sẽ kiểm tra hậu kiểm. Bài viết này hướng dẫn cách chuẩn bị hồ sơ tự nghiệm thu đúng quy định.
1. Thay đổi cốt lõi — Tiền kiểm sang Hậu kiểm
Trước ngày 1/7/2025, hầu hết công trình phải qua quy trình "thẩm duyệt thiết kế" và "nghiệm thu PCCC" do cơ quan Cảnh sát PCCC thực hiện. Từ 1/7/2025:
| Nội dung | Trước 1/7/2025 | Từ 1/7/2025 |
|---|---|---|
| Cơ chế | Tiền kiểm — nộp hồ sơ trước, chờ phê duyệt | Hậu kiểm — tự thực hiện, cơ quan kiểm tra sau |
| Trách nhiệm | Cơ quan PCCC xác nhận từng bước | Chủ đầu tư / nhà thầu tự chịu trách nhiệm |
| Thuật ngữ | "Thẩm duyệt thiết kế PCCC" | Không còn dùng — thay bằng "thẩm định" khi có yêu cầu |
| Nộp hồ sơ | Bắt buộc trước khi thi công / vận hành | Không bắt buộc nộp trước — nhưng phải sẵn sàng xuất trình |
Hậu kiểm không có nghĩa là "không cần làm gì". Chủ đầu tư vẫn phải đảm bảo công trình tuân thủ đầy đủ — và nếu có sự cố hoặc cơ quan PCCC kiểm tra, hồ sơ không đầy đủ sẽ dẫn đến xử phạt nặng hơn trước.
2. Hồ sơ tự nghiệm thu PCCC cần chuẩn bị gì?
Theo NĐ 105/2025, hồ sơ tự nghiệm thu PCCC (Self-Certification of Fire Safety Completion) cần bao gồm:
2.1 Hồ sơ thiết kế PCCC
- Bản vẽ thiết kế kỹ thuật hệ thống PCCC (báo cháy, chữa cháy, hút khói, thoát nạn)
- Thuyết minh thiết kế có số liệu tính toán theo QCVN/tiêu chuẩn áp dụng
- Catalog thiết bị và chứng chỉ phù hợp (Certificate of Conformity)
- Luận chứng kỹ thuật nếu áp dụng tiêu chuẩn nước ngoài
2.2 Hồ sơ thi công và nghiệm thu nội bộ
- Nhật ký thi công, biên bản nghiệm thu từng phần
- Kết quả thử nghiệm hệ thống (fire alarm commissioning, sprinkler flush test, smoke control test)
- Biên bản nghiệm thu tổng thể do chủ đầu tư/tổng thầu ký
2.3 Hồ sơ vận hành và ứng phó
- Phương án PCCC (Fire Emergency Response Plan) — bắt buộc
- Quy trình vận hành và bảo dưỡng định kỳ hệ thống PCCC
- Danh sách nhân lực PCCC tại chỗ và chứng chỉ huấn luyện
3. Khi cơ quan thẩm định có yêu cầu kiểm tra
Theo Luật 55/2024, cơ quan PCCC có thể yêu cầu chủ cơ sở/chủ đầu tư bảo vệ hồ sơ thiết kế PCCC bất kỳ lúc nào, đặc biệt trong các trường hợp:
- Kiểm tra định kỳ (theo kế hoạch năm)
- Sau sự cố cháy, nổ tại công trình
- Khi có khiếu nại về an toàn PCCC
- Theo yêu cầu của đơn vị bảo hiểm hoặc chủ đầu tư vốn nước ngoài
Hồ sơ thường được khuyến nghị lưu giữ đầy đủ, có hệ thống để có thể xuất trình khi cơ quan chức năng yêu cầu.
4. Vai trò của đơn vị tư vấn PCCC khi hậu kiểm
Trong cơ chế hậu kiểm, theo nhìn nhận chung của một số chuyên gia trong ngành, vai trò của đơn vị tư vấn PCCC vẫn được đánh giá là cần thiết, do:
- Trách nhiệm của chủ đầu tư đối với hồ sơ có thể lớn hơn so với cơ chế tiền kiểm trước đây
- Hồ sơ kỹ thuật phải đủ mạnh để tự bảo vệ trước cơ quan thẩm định, tòa án, hay công ty bảo hiểm
- Tiêu chuẩn quốc tế được chấp thuận rộng hơn — cần chuyên gia biết áp dụng NFPA, BS song song QCVN
Câu hỏi thường gặp
Công trình đang thi công trước 1/7/2025 có bị ảnh hưởng không?
Theo quy định chuyển tiếp của Luật PCCC 55/2024, công trình đã có quyết định phê duyệt thiết kế PCCC trước 1/7/2025 vẫn tiếp tục thực hiện theo quy trình cũ đến khi hoàn thành. Công trình bắt đầu sau 1/7/2025 áp dụng cơ chế hậu kiểm mới.
Nghị quyết 66 liên quan đến PCCC như thế nào?
Theo thông tin từ Cổng Thông tin điện tử Chính phủ và các báo, ngày 18/5/2026 Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, có hiệu lực từ 01/7/2026. Trong lĩnh vực PCCC, các bản tin cho biết nghị quyết bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC đối với công trình đã được thẩm định thiết kế, chuyển sang cơ chế hậu kiểm. Nội dung và phạm vi áp dụng cụ thể đề nghị tham khảo văn bản gốc và hướng dẫn của cơ quan chức năng.
Tổng hợp từ các nguồn:
- Cổng Thông tin điện tử Chính phủ — Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP: vanban.chinhphu.vn
- Báo Tuổi Trẻ — "Từ 1-7, bỏ thủ tục nghiệm thu PCCC với công trình đã thẩm định thiết kế": tuoitre.vn
- Báo Thanh Niên — "Công an TP.HCM: Bỏ nghiệm thu PCCC công trình từ 1.7": thanhnien.vn
- Công an tỉnh Ninh Bình — "Một số nội dung về bỏ thủ tục nghiệm thu PCCC": congan.ninhbinh.gov.vn
Bài viết mang tính tổng hợp thông tin, không phải tư vấn pháp lý chính thức. Đề nghị tham khảo văn bản gốc và hướng dẫn của cơ quan chức năng.
Cần tư vấn PCCC chuyên sâu?
Đội ngũ kỹ sư VIETSAFE E&C hỗ trợ từ luận chứng kỹ thuật đến mô phỏng và hồ sơ.
Liên hệ ngay →